काठमाडौं, नेपाल – नेपाली इतिहासका एक महत्वपूर्ण पात्र, राजा महेन्द्रको मृत्यु आजसम्म पनि रहस्यमय रूपमा हेरिएको छ। राजा महेन्द्र शाहको निधन सन् १९७२ को जनवरी ३१ मा भएको थियो, तर उनको मृत्युलाई लिएर विभिन्न अड्कलबाजीहरू तथा षड्यन्त्र सिद्धान्तहरू बाहिर आइरहेका छन्।
राजा महेन्द्र नेपालका विकासवादी राजा मानिन्छन्, जसले मुलुकमा पञ्चायती शासन व्यवस्था लागू गरेका थिए। उनका नीतिहरूले नेपाललाई आधुनिकतातर्फ डोर्याएको विश्वास गरिन्छ, तर कतिपयको आरोप छ कि उनी एक तानाशाह शैलीका शासक थिए।
मृत्युको कारण र षड्यन्त्र सिद्धान्तहरू राजा महेन्द्रको निधन हृदयघातका कारण भएको आधिकारिक विवरण दिइएको छ। तर, इतिहासकारहरू र कतिपय राजनीतिक विश्लेषकहरूले उनको मृत्यु रहस्यमय भएको दाबी गर्दै आएका छन्।
कतिपय स्रोतका अनुसार, राजा महेन्द्रलाई विष खुवाइएको थियो भन्ने अड्कलबाजी छ। केहीले यसलाई तत्कालीन भारतीय गुप्तचर संस्था ‘रअ’ संग जोड्ने गरेका छन्, भने केहीले उनको आफ्नै सत्ताका भित्र रहेका असन्तुष्ट पक्षहरूको षड्यन्त्र भएको दाबी गर्छन्।
नयाँ खुलासा: रहस्य अझै बाँकी? हालसालै केही पूर्व शाही अधिकारीहरूले दिएको बयान अनुसार, राजा महेन्द्रको अन्तिम केही दिनहरू अस्वस्थ अवस्थामा बितेको थियो। तर, उनको मृत्युपछि गरिएको औपचारिक अनुसन्धान न्यून रहेको कारण आजसम्म पनि यो घटनाले नेपाली जनमानसमा विभिन्न प्रश्नहरू खडा गरिरहेको छ।
अहिले सामाजिक सञ्जालमा समेत राजा महेन्द्रको मृत्युको विषयलाई लिएर नयाँ बहस सुरु भएको छ। कतिपय इतिहासविद्हरूले यसबारे थप अनुसन्धानको माग गरिरहेका छन्।
निष्कर्ष राजा महेन्द्रको मृत्यु नेपालको इतिहासकै एक रहस्यमय घटनाका रूपमा दर्ज भएको छ। यसको वास्तविक सत्य के हो भन्ने अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। उनको योगदान र शासन शैलीको मूल्याङ्कन गर्ने विषयमा विभिन्न दृष्टिकोण छन्। अबको समयले मात्र यो रहस्य उजागर गर्नेछ कि इतिहासकै गर्भमा विलीन रहनेछ?
