काठमाडौं, २० मार्च २०२५ – पाँचौं दक्षिण एसियाली किसान सम्मेलन आज काठमाडौंको गौशालास्थित क्रिस्टल पशुपति भेन्युमा सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो। यस कार्यक्रमको उद्घाटन प्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एमाले) अध्यक्ष केपी शर्मा ओली ले गरेका थिए। उनले किसान अधिकार, खाद्य सम्प्रभुता, र जलवायु न्यायको महत्त्वलाई जोड दिए।
सम्मेलनका मुख्य विशेषताहरू:
- थिम: “खाद्य सम्प्रभुताको प्राप्ति, जलवायु न्याय, र किसान अधिकारको सुनिश्चितता”
- सहभागी: दक्षिण एसियाका १५० भन्दा बढी किसान नेता, अभियन्ता, र अधिकारकर्मी
- आयोजक: अखिल नेपाल किसान महासंघ (ANPF)
- मुख्य छलफलका विषयहरू:
- जलवायु परिवर्तनको कृषि क्षेत्रमा प्रभाव
- दिगो कृषि प्रणालीको आवश्यकता
- खाद्य सुरक्षाका लागि क्षेत्रीय सहकार्यको प्रवर्द्धन
प्रधानमन्त्री ओलीको प्रमुख सम्बोधन
सम्बोधनका क्रममा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली ले कृषकहरूलाई आर्थिक र वातावरणीय जोखिमबाट जोगाउन नीति सुधारको आवश्यकता रहेको बताए। उनले भने, “कृषि हाम्राे अर्थतन्त्रकाे मेरुदण्ड हाे, किसानलाई सशक्तीकरण नगरी समृद्धि सम्भव छैन।” साथै, दिगो कृषि प्रणालीमा लगानी बढाउन तथा कृषि प्रविधिमा पहुँच सुधार गर्नुपर्ने कुरामा उनले जोड दिए।
सम्मेलनका प्रमुख उपलब्धिहरू:
- नीतिगत सुधारको प्रतिबद्धता: सहभागीहरूले किसानको हक संरक्षण गर्ने तथा कृषि उत्पादनको न्यायसंगत मूल्य सुनिश्चित गर्ने नीति बनाउन सरकारलाई आग्रह गरे।
- जलवायु सहनशील रणनीति: विशेषज्ञहरूले जलवायु परिवर्तनका असरहरू न्यूनीकरण गर्न दिगो समाधान प्रस्तुत गरे।
- किसान नेटवर्क सुदृढीकरण: दक्षिण एसियाली किसानहरू बीचको सहकार्य अभिवृद्धि गर्न दक्षिण एसियाली किसान मञ्च गठन गर्ने प्रस्ताव पेश गरियो।
आयोजकहरूको भनाइ
अखिल नेपाल किसान महासंघका अध्यक्ष डा. प्रेम दंगाल ले यस सम्मेलनलाई दक्षिण एसियाली किसानहरूको लागि महत्वपूर्ण अवसर भएको बताए। उनले क्षेत्रीय कृषि प्रणालीमा समान चुनौतीहरू रहेको र जलवायु परिवर्तन, पानी अभाव, बजारको शोषणजस्ता समस्याहरू समाधान गर्न सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।
सम्मेलन संयुक्त घोषणापत्र जारी गर्दै सम्पन्न भयो, जसमा दक्षिण एसियाली सरकारहरूलाई किसान अधिकारलाई प्राथमिकता दिन, जलवायु अनुकूलन रणनीतिहरू लागू गर्न, र कृषि दिगोपन प्रवर्द्धन गर्न आग्रह गरिएको छ।
