५ फाल्गुन, काठमाडौँ – नेपालका परराष्ट्रमन्त्री डा आरजु राणा देउवा र इस्लामिक गणतन्त्र इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीबीच सोमबार ओमनको मस्कटमा एक महत्वपूर्ण भेटवार्ता भएको छ। यो भेटवार्ता आठौँं हिन्द महासागर सम्मेलनमा सहभागिता जनाउन मस्कटमा रहेका परराष्ट्रमन्त्री डा देउवा र इरानी विदेशमन्त्री बीचको सन्देश आदान-प्रदानको एक प्रमुख अवसर बनेको छ।
नेपाल र इरानका बीचका द्विपक्षीय सम्बन्धमा चर्चा
सो भेटवार्तामा, परराष्ट्रमन्त्री डा देउवाले नेपाल र इरानका बीचका कूटनीतिक, आर्थिक र राजनीतिक सम्बन्धहरूमा सकारात्मक विचार-विमर्श गरेका थिए। साथै, उनले दुई देश बीचको आपसी हितका विभिन्न पक्षहरूमा सहकार्यको संभावना र भविष्यका पहलहरूबारे पनि कुराकानी गरेका थिए।
विपिन जोशीको रिहाइका लागि कूटनीतिक पहल
सामान्यतः कूटनीतिक भेटमा नेपाल र इरानका बीचका द्विपक्षीय मुद्दाहरूमा चर्चामा ध्यान दिइएको भए पनि, यो भेट विशेषत: नेपालका युवा विपिन जोशीको रिहाइका लागि विशेष महत्व राख्दछ। विपिन जोशीलाई सन् २०२३ को अक्टोबरमा हमासले अपहरण गरेको थियो र हाल उनी हमासको नियन्त्रणमा छन्। यस घटनाको पछि नेपाल सरकारले कूटनीतिक उपायहरू अपनाएर विपिनको सुरक्षित रिहाइको लागि प्रयास जारी राखेको छ।
परराष्ट्रमन्त्री डा देउवाले इरानी विदेशमन्त्रीसँग आग्रह गरेका थिए कि उनले विपिन जोशीको रिहाइका लागि हमाससँग कूटनीतिक स्तरमा पहल गर्न सहयोग गर्नुहोस्। यस अघि, मन्त्री डा देउवाले इरानी विदेशमन्त्री अराघ्चीसँग फोनमार्फत पनि यस मुद्दामा चासो व्यक्त गर्दै रिहाइको लागि पहल गर्ने अपील गरेका थिए।
इरानी विदेशमन्त्रीको सकारात्मक प्रतिक्रिया
सो भेटमा, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्चीले विपिन जोशीको रिहाइको मुद्दा प्राथमिकताका साथ उठाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। उनले भने, “हाम्रो सरकार र दूतावासले हमासका अधिकारीहरूसँग विपिनको रिहाइको मुद्दा उठाउने प्रयास गर्नेछौं। हामी आफ्नो सक्दो प्रयास गर्दै यसलाई प्राथमिकता दिनेछौं।”
अराघ्चीले हामीलाई यकिन गराएका छन् कि इरान नेपालसँगको मित्रवत सम्बन्धमा रहेको छ र विपिन जोशीको रिहाइको लागि उनले सबै प्रयास गर्नेछन्।
नेपाल सरकारले कूटनीतिक पहल जारी राखेको छ
नेपाल सरकार, सन् २०२३ को अक्टोबरदेखि, विपिन जोशीको रिहाइका लागि कूटनीतिक प्रयासहरू सक्रियताका साथ अघि बढाइरहेको छ। यो प्रयास अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरू र क्षेत्रीय कूटनीतिक संवादका माध्यमबाट भइरहेको छ। मन्त्री डा देउवाले हालै कतारका विदेश राज्यमन्त्रीसँग पनि विपिनको रिहाइको लागि कूटनीतिक पहल गरेका थिए।
संयुक्त राष्ट्रसंघ र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूको सहकार्य
नेपाल सरकारले विपिन जोशीको रिहाइको लागि प्रयास जारी राख्न विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च र बैठकहरूमा आवाज उठाउँदै आएको छ। यस प्रयासमा, संयुक्त राष्ट्रसंघ, अन्तर्राष्ट्रिय मानवाधिकार संस्थाहरू र अन्य क्षेत्रीय संगठनहरूलाई पनि संलग्न गराइएको छ।
नेपाल सरकारको कूटनीतिक पहलले विश्वास जगाएको छ कि यदि सबै पक्ष मिलेर काम गर्छ भने विपिन जोशीको रिहाइ छिट्टै सम्भव हुनेछ।
निष्कर्ष
नेपाल सरकारका कूटनीतिक प्रयास र इरानी विदेशमन्त्रीको सकारात्मक प्रतिक्रिया संगै, नेपाली युवा विपिन जोशीको सुरक्षित रिहाइको प्रक्रिया अब एक महत्वपूर्ण कूटनीतिक विषय बन्न पुगेको छ। नेपाल र इरान बीचको आपसी सहकार्य र कूटनीतिक उपायले विपिनको रिहाइमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।
